Ανατροπή με το ρωσικό αέριο: Κλείνουν ξαφνικά οι στρόφιγγες στην Αρμενία... ανοίγει η πόρτα στο Ιράν και νέες πηγές

Οι προμήθειες ρωσικού φυσικού αερίου προς την Αρμενία μέσω του αγωγού Βόρειου Καυκάσου–Υπερκαυκασίας θα διακοπούν προσωρινά από τις 15 έως τις 25 Σεπτεμβρίου, εξαιτίας προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης και επισκευής στη Ρωσία.
Ωστόσο, δεν αναμένεται να υπάρξουν επιπτώσεις για τους καταναλωτές, καθώς το προσωρινό έλλειμμα θα καλυφθεί από τα εγχώρια αποθέματα της Αρμενίας και από πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου που θα προμηθευτεί η χώρα από το Ιράν.
Σύμφωνα με την υπηρεσία Τύπου της Gazprom Armenia, η διακοπή οφείλεται σε προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης και επισκευής στον αγωγό φυσικού αερίου Βόρειου Καυκάσου–Υπερκαυκασίας, στο έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
«Λόγω προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης και επισκευής στον αγωγό φυσικού αερίου Βόρειου Καυκάσου–Υπερκαυκασίας στη Ρωσική Ομοσπονδία, οι προμήθειες φυσικού αερίου προς την Αρμενία μέσω του αγωγού θα ανασταλούν προσωρινά από τις 15 έως τις 25 Σεπτεμβρίου», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της στο Telegram.
Παράλληλα, η Gazprom Armenia διαβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται να επιβληθούν περιορισμοί στους καταναλωτές, καθώς η εγχώρια ζήτηση θα καλυφθεί από τα διαθέσιμα αποθέματα φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με πρόσθετες προμήθειες από το Ιράν.
Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που αναστέλλονται προσωρινά οι ροές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Αρμενία. Η προηγούμενη διακοπή σημειώθηκε από τις 16 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2025, λόγω εργασιών επισκευής στο Κράι Σταυρούπολης. Είχε προηγηθεί, επίσης, διακοπή από τις 22 έως τις 23 Αυγούστου 2025, όταν πραγματοποιήθηκαν έκτακτες επισκευές στον αγωγό φυσικού αερίου Krasny Most–Sevkar–Berd στη Γεωργία, ο οποίος αποτελεί τμήμα του συστήματος Βόρειου Καυκάσου–Υπερκαυκασίας.

Η Αρμενία αναζητά εναλλακτικές πηγές

Η προσωρινή διακοπή των ρωσικών προμηθειών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ερεβάν εξετάζει ευρύτερα το ενδεχόμενο διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού του με φυσικό αέριο.
Στις 11 Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι η χώρα διερευνά τη δυνατότητα προμήθειας φυσικού αερίου από περισσότερες πηγές.
«Εάν προκύψει η ευκαιρία να αγοράσουμε φυσικό αέριο από μια δεύτερη πηγή ή να αγοράσουμε μεγαλύτερες ποσότητες από μια δεύτερη πηγή, θα ακολουθήσουμε αυτή την οδό. Εάν προκύψει η δυνατότητα να το αγοράσουμε από μια τρίτη πηγή, θα ακολουθήσουμε και αυτή την οδό. Το ίδιο θα κάνουμε και εάν υπάρξει τέταρτη πηγή», δήλωσε ο Πασινιάν.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο κατασκευής αγωγού φυσικού αερίου μέσω της Αρμενίας στο πλαίσιο του TRIPP, σημειώνοντας ότι η χώρα θα μπορούσε να επωφεληθεί οικονομικά από τη μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του εδάφους της.
Σύμφωνα με τον Αρμένιο πρωθυπουργό, το φυσικό αέριο στην Αρμενία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί φθηνό, καθώς η τιμή του αυξάνεται από τα σύνορα έως τον τελικό καταναλωτή με ταχύτερο ρυθμό σε σύγκριση με πολλές άλλες χώρες.
Η συζήτηση για το κόστος του ρωσικού φυσικού αερίου έχει, μάλιστα, αποκτήσει ευρύτερη πολιτική διάσταση. Στις αρχές Απριλίου, ο πρόεδρος του αρμενικού κοινοβουλίου, Alen Simonyan, είχε δηλώσει ότι το Ερεβάν θα μπορούσε να αρχίσει να απομακρύνεται από τον Οργανισμό Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ) και την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EAEU), εφόσον αυξηθεί η τιμή του ρωσικού φυσικού αερίου.

Στο επίκεντρο και η ρωσική στρατιωτική βάση

Η αντιπαράθεση γύρω από την τιμή του φυσικού αερίου έχει επεκταθεί και στο ζήτημα της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στην Αρμενία.
Στις 12 Σεπτεμβρίου, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής Άμυνας και Ασφάλειας, Vilen Gabrielyan, δήλωσε ότι η Αρμενία θα μπορούσε να ζητήσει την καταβολή ενοικίου για τη βάση των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, εφόσον η Μόσχα αυξήσει την τιμή του φυσικού αερίου που προμηθεύει στη χώρα.
«Η προσωπική μου άποψη είναι ότι ένας τέτοιος οικονομικός επανυπολογισμός θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί και σε σχέση με τη βάση, καθώς, όπως γνωρίζουμε, το έδαφος και η συντήρησή της καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό από τη Δημοκρατία της Αρμενίας», δήλωσε, σύμφωνα με το Factor.am.
Η Ρωσία έχει επανειλημμένα θέσει στο παρελθόν ζήτημα αναθεώρησης της προνομιακής τιμής με την οποία προμηθεύει φυσικό αέριο την Αρμενία, με δεδομένη την πολιτική προσέγγιση του Ερεβάν με την Ευρώπη υπό την κυβέρνηση του Nikol Pashinyan.
Κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Πασινιάν τον Απρίλιο, ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin είχε επισημάνει ότι η Μόσχα προμήθευε την Αρμενία με φυσικό αέριο έναντι 177,5 δολαρίων ανά 1.000 κυβικά μέτρα, ενώ η τιμή στην ευρωπαϊκή αγορά εκείνη την περίοδο ανερχόταν περίπου στα 600 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα.
Έκτοτε, ωστόσο, οι τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά έχουν καταγράψει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο. Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Σεπτεμβρίου οι τιμές αναφοράς των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης TTF ξεπέρασαν τα 75 ευρώ ανά MWh, επίπεδο που αντιστοιχεί περίπου σε 785 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδό τους από τον Ιανουάριο του 2023.
Στις 14 Σεπτεμβρίου, μάλιστα, η τιμή του φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά τα 1.000 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022.

Πέσκοφ: Η προνομιακή τιμή είναι ρωσική βοήθεια

Από την πλευρά της Μόσχας, ο εκπρόσωπος Τύπου του Ρώσου προέδρου, Dmitry Peskov, έχει τονίσει ότι οι προνομιακές τιμές φυσικού αερίου που προσφέρονται στην Αρμενία επιβαρύνουν τη Ρωσία και ουσιαστικά αποτελούν μορφή οικονομικής βοήθειας προς τη χώρα.
«Φυσικά, τα οφέλη που λαμβάνουν οι Αρμένιοι είναι πάντα εις βάρος κάποιου άλλου. Δεν είναι κάτι που έρχεται από τον ουρανό. Είναι εις βάρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Ο αρμενικός λαός είναι ο αδελφός μας λαός. Αυτή η χώρα είναι αδελφική, ήταν και θα παραμείνει αδελφική. Αλλά είναι εις βάρος μας – πρέπει να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Αυτή είναι η βοήθειά μας προς τους Αρμένιους. Για παράδειγμα, όταν οι Ευρωπαίοι πωλούν φυσικό αέριο για 500–800 δολάρια, κανείς δεν τους βοηθά με δικά του έξοδα», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.

www.bankingnews.gr